เพื่อให้สถานประกอบกิจการมี “ระบบการจัดการด้านความปลอดภัย” ที่เป็นมาตรฐานและมีประสิทธิภาพ ดังนั้นกระทรวงแรงงานจึงออก กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานเกี่ยวกับระบบการจัดการด้านความปลอดภัย พ.ศ. 2565 โดยกำหนดให้สถานประกอบการตามบัญชีแนบท้าย ที่มีลูกจ้าง 50 คนขึ้นไป ต้องจัดทำระบบการจัดการด้านความปลอดภัย โดยมีการทบทวน ปรับปรุง และแก้ไขอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ลูกจ้างมีความปลอดภัยในการทำงานยิ่งขึ้น
บทลงโทษ
นายจ้างผู้ใดฝ่าฝืนหรือไม่จัดให้มีระบบการจัดการด้านความปลอดภัย ตามมาตรฐานที่กำหนดในกฎกระทรวงนี้ มีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 400,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ข้อกำหนดสำคัญของระบบการจัดการด้านความปลอดภัย
ระบบการจัดการด้านความปลอดภัย ตามกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานเกี่ยวกับระบบการจัดการด้านความปลอดภัย พ.ศ. 2565 อย่างน้อยต้องมีองค์ประกอบดังนี้
- นโยบายด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
- การจัดการองค์กรด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
- แผนงานด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานและการนำไปปฏิบัติ
- การประเมินผลและการทบทวนระบบการจัดการด้านความปลอดภัย
- การปรับปรุงและการพัฒนาระบบการจัดการด้านความปลอดภัย
เพื่อให้ระบบการจัดการด้านความปลอดภัย เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ นายจ้างต้องดำเนินการดังต่อไปนี้
-
- ควบคุมดูแลการดำเนินการตามระบบการจัดการด้านความปลอดภัย
- เปิดโอกาสให้ลูกจ้างทุกคนมีส่วนร่วมในการดำเนินการตามระบบการจัดการด้านความปลอดภัย
- จัดให้ลูกจ้างสามารถเข้าถึงข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับระบบการจัดการด้านความปลอดภัย โดยคำนึงถึงการรักษาข้อมูลส่วนบบุคคล
- จัดให้มีช่องทางรับฟังความคิดเห็น ข้อเสนอแนะ หรือข้อร้องเรียนเกี่ยวกับความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน เพื่อนำข้อมูลมาพิจารณาปรับปรุง แก้ไข ระบบการจัดการด้านความปลอดภัย
แนวทางการจัดทำระบบการจัดการด้านความปลอดภัย ตามกฎกระทรวง พ.ศ. 2565
1. การจัดทำนโยบายด้านความปลอดภัย
การจัดทำนโยบายด้านความปลอดภัยถือเป็นขั้นตอนแรกที่สำคัญ นายจ้างควรจัดทำเอกสารนโยบายอย่างชัดเจน เผยแพร่ให้ลูกจ้างทุกคนรับทราบ และทบทวนอย่างน้อยปีละครั้ง นโยบายนี้ต้องสอดคล้องกับสภาพการทำงานและกฎหมายความปลอดภัย เพื่อให้ระบบการจัดการด้านความปลอดภัยทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
รายละเอียดการจัดทำนโยบายด้านความปลอดภัย ตามกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานเกี่ยวกับระบบการจัดการด้านความปลอดภัย พ.ศ. 2565 ดังต่อไปนี้
- จัดให้ลูกจ้างในสถานประกอบกิจการมีส่วนร่วมกำหนดนโยบายด้านความปลอดภัย และเผยแพร่ให้ลูกจ้างหรือผู้ซึ่งเกี่ยวข้องทราบอย่างทั่วถึง
- จัดทำนโยบายด้านความปลอดภัยเป็นภาษาไทย หรือจะมีภาษาอื่นที่ลูกจ้างสามารถเข้าใจด้วยก็ได้พร้อมลงลายมือชื่อ ประทับตรารับรอง และลงวันที่ให้ถูกต้องครบถ้วนโดยจะจัดทำในรูปแบบข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ด้วยก็ได้
- จัดให้มีการทบทวนนโยบายด้านความปลอดภัยอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
นโยบายด้านความปลอดภัย ต้องสอดคล้องกับสภาพการทำงานและกฎหมายว่าด้วยความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน เพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ดังนี้
- เพื่อคุ้มครองความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานของลูกจ้าง
- เพื่อให้การปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
2. การจัดการองค์กรด้านความปลอดภัย
การจัดการองค์กรด้านความปลอดภัยเกี่ยวข้องกับการกำหนดหน้าที่และความรับผิดชอบของบุคลากรทุกตำแหน่ง รวมถึงการฝึกอบรมให้มีความรู้และทักษะที่เพียงพอ บุคลากรต้องเข้าใจวิธีการใช้ระบบการจัดการด้านความปลอดภัย และมีเอกสารที่อัปเดตเพื่อรองรับการตรวจสอบ
รายละเอียดการจัดการองค์กรด้านความปลอดภัย ตามกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานเกี่ยวกับระบบการจัดการด้านความปลอดภัย พ.ศ. 2565 ดังต่อไปนี้
- จัดให้มีบุคลากรซึ่งมีหน้าที่และความรับผิดชอบเกี่ยวกับการดำเนินการตามระบบการจัดการด้านความปลอดภัยที่เหมาะสมกับบุคลากรแต่ละตำแหน่ง
- ฝึกอบรมบุคลากรเกี่ยวกับการดำเนินการตามระบบการจัดการด้านความปลอดภัย เพื่อให้มีความรู้และทักษะเพียงพอ สามารถปฏิบัติงานที่รับผิดชอบได้อย่างปลอดภัย
- จัดทำเอกสารเกี่ยวกับระบบการจัดการด้านความปลอดภัยให้เป็นปัจจุบัน และเก็บเอกสารอย่างน้อย 2 ปี นับแต่วันจัดทำ และพร้อมที่จะให้พนักงานตรวจความปลอดภัยตรวจสอบได้
- สื่อสารข้อมูลเกี่ยวกับระบบการจัดการด้านความปลอดภัยให้แก่ลูกจ้างหรือผู้เกี่ยวข้อง และข้อมูลเกี่ยวกับอันตรายและมาตรฐานความปลอดภัยให้แก่ผู้รับเหมาและผู้เกี่ยวข้อง
3. การจัดทำแผนงานและนำไปปฏิบัติ
ระบบการจัดการด้านความปลอดภัยต้องมีแผนงานที่ชัดเจน เริ่มจากการประเมินสถานะเบื้องต้น วางแผนงานตามผลการประเมิน และนำแผนไปปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง การประเมินผลและปรับปรุงเป็นขั้นตอนสำคัญเพื่อให้ระบบมีประสิทธิภาพ
แผนงานด้านความปลอดภัยและการนำไปปฏิบัติ ตามกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานเกี่ยวกับระบบการจัดการด้านความปลอดภัย พ.ศ. 2565 ดังต่อไปนี้
- ทบทวนสถานะเบื้องต้นเกี่ยวกับสภาพแวดล้อม
- นำผลการทบทวนสถานะเบื้องต้นมาวางแผนงาน
- นำแผนงานไปปฏิบัติ
- ประเมินผลที่ได้จากการปฏิบัติตามแผนงาน
- นำผลการประเมินไปปรับปรุงแผนงาน
4. การประเมินผลและการทบทวนระบบการจัดการด้านความปลอดภัย
การประเมินระบบการจัดการด้านความปลอดภัยเป็นเรื่องจำเป็นเพื่อตรวจสอบการปฏิบัติงานอย่างต่อเนื่อง โดยตรวจติดตามผล การสอบสวนสาเหตุอุบัติการณ์ และทบทวนระบบอย่างเป็นระบบ การปรับปรุงและพัฒนาระบบอย่างต่อเนื่องจะช่วยให้ระบบการจัดการด้านความปลอดภัยมีความสมบูรณ์และทันสมัย
รายละเอียดการประเมินผลและการทบทวน ตามกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานเกี่ยวกับระบบการจัดการด้านความปลอดภัย พ.ศ. 2565 ดังต่อไปนี้
- ตรวจติดตามและการวัดผลการปฏิบัติงานของระบบการจัดการด้านความปลอดภัย
- สอบสวนหาสาเหตุของการเกิดอุบัติการณ์ การเจ็บป่วย โรคจากการทำงาน หรือความเสียหายต่อทรัพย์สิน
- ทบทวนระบบการจัดการด้านความปลอดภัย
5. การปรับปรุงและการพัฒนาระบบการจัดการด้านความปลอดภัย
การปรับปรุงและพัฒนา ตามกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานเกี่ยวกับระบบการจัดการด้านความปลอดภัย พ.ศ. 2565 เป็นขั้นตอนการนำผลที่ได้จากการประเมินผลและการทบทวน มาปรับปรุงและพัฒนา ต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่องเพื่อให้ระบบมีประสิทธิภาพและบรรลุวัตถุประสงค์ด้านความปลอดภัย โดยการปรับปรุงและพัฒนาต้องดำเนินการอย่างน้อยดังต่อไปนี้
- ปรับปรุงและพัฒนาผลจากการตรวจติดตามและการวัดผลการปฏิบัติงานของระบบการจัดการด้านความปลอดภัย
- ปรับปรุงและพัฒนาผลจากการสอบสวนหาสาเหตุของการเกิดอุบัติการณ์ การเจ็บป่วย โรคจากการทำงาน หรือความเสียหายต่อทรัพย์สิน
- ปรับปรุงและพัฒนาผลจากการทบทวนระบบการจัดการด้านความปลอดภัย
สรุป
ระบบการจัดการด้านความปลอดภัยตามกฎกระทรวง พ.ศ. 2565 เป็นแนวทางสำคัญในการป้องกันความเสี่ยง สร้างมาตรฐาน และปฏิบัติตามกฎหมาย การจัดทำเอกสารและการมีส่วนร่วมของลูกจ้างเป็นหัวใจของความสำเร็จในการบริหารระบบนี้

